Jak prawidłowo oddać stolec?
Podczas oddawania stolca bardzo ważna jest pozycja, którą przyjmujemy na toalecie. Po pierwsze: weź stołeczek pod nogi. Pozycja siedząca, w której kolana znajdują się powyżej bioder, ułatwia rozluźnienie mięśni dna miednicy. Dotyczy to przede wszystkim mięśnia łonowo-odbytniczego, który odpowiada za trzymanie stolca i gazów oraz tworzy pętlę wokół odbytu, zaginając go jak „słomkę”. Zobacz także: nietrzymanie stolca i gazów. Gdy podczas siedzenia na toalecie kolana ustawione są wyżej niż biodra, mięsień łonowo-odbytniczy rozluźnia się, a odbytnica przestaje być zagięta i bardziej się prostuje. W ten sposób stolec ma łatwiejszą drogę do wyjścia.
Wyparcie stolca powinno trwać dosłownie chwilę i nie powinno wymagać dużego wysiłku. Prawidłowy stolec nie brudzi nadmiernie odbytu, dlatego jednokrotne podtarcie tej okolicy jest zwykle wystarczające. Na jakość stolca wpływa jednak w dużej mierze dieta, flora bakteryjna jelit, ilość wypijanych płynów, poziom aktywności fizycznej, a także napięcie mięśni dna miednicy, stres czy stany zapalne jelit.
Nieprawidłowe nawyki oddawania stolca i związane z tym problemy
Jeżeli masz zaparcie, nie przyj z całych sił, by wydalić stolec. W dużej mierze to właśnie przewlekłe parcie może przyczyniać się do obniżenia ścian pochwy, pęcherza, macicy czy odbytnicy.
Istnieje takie schorzenie jak rektocele (rectocele). Na skutek osłabionego napięcia odbytnicy lub sklejenia narządów miednicy mniejszej, np. odbytnicy, esicy i macicy, odbytnica wpukla się w pochwę. Kobiety mają wówczas duży problem z wydaleniem stolca. Aby doszło do defekacji, bardzo często zmuszone są włożyć palce do pochwy, by przytrzymać odbytnicę i pomóc wypchnąć stolec.
Długie przesiadywanie na sedesie z różnych przyczyn – zaparć, chęci poczytania książki, przeglądania telefonu czy wiadomości – powoduje długotrwałe rozluźnianie mięśni dna miednicy. Nie jest to zdrowe. Wskutek tego mogą pojawiać się hemoroidy czy nawet dochodzić do wynicowania jelita.
Jeśli oddawaniu stolca towarzyszy ból, nie zwlekaj z wizytą u fizjoterapeuty specjalizującego się w terapii zaburzeń dna miednicy. Często pacjenci zwlekają z przyczynowym leczeniem tego problemu i wpadają w błędne koło. Stosują doraźne środki przeciwbólowe, które z kolei mogą negatywnie wpływać na układ pokarmowy. Ból oddawania stolca często wynika z nadmiernego napięcia mięśni okolicy odbytu. Nadmiernie napięte mięśnie zaburzają ukrwienie tkanek i ich unerwienie. Śluzówka odbytu uszkadza się i może dojść do powstania rany – zobacz także: szczelina odbytu.
Twardy stolec lub częste drażnienie śluzówki odbytu, w połączeniu z nadmiernym napięciem mięśni w tej okolicy, jeszcze bardziej utrudniają defekację. To może uszkadzać śluzówkę odbytu i przyczyniać się do rozwoju choroby hemoroidalnej.
Leczenie dolegliwości okolicy odbytu
Jak widać, w dużej mierze problemy układu pokarmowego mogą wynikać z nadmiernego napięcia mięśni dna miednicy, obniżonego napięcia mięśni i narządów, sklejenia narządów, zaburzeń ich unerwienia, urazów i blizn, np. okołoporodowych. Na kąt zagięcia odbytnicy, czyli kąt odbytowo-odbytniczy, oraz napięcie mięśnia łonowo-odbytniczego wpływ ma także zwiększona lordoza lędźwiowa i napięcie mięśni przy kręgosłupie. Dlatego przy problemach z zaparciami, bolesnym oddawaniem stolca, szczeliną odbytu czy hemoroidami ważne jest leczenie fizjoterapeutyczne odcinka lędźwiowego kręgosłupa, a także nauka prawidłowej postawy ciała, wstawania, siadania i siedzenia na krześle.
Wyżej wymienione przyczyny zaburzeń okolicy odbytu w wielu przypadkach leczy się przede wszystkim fizjoterapią, a nie wyłącznie lekami rozluźniającymi mięśnie gładkie czy środkami przeciwbólowymi. Leki te mogą działać doraźnie. W ostrym rzucie, do czasu wizyty u fizjoterapeuty, bywają potrzebne, lecz na dłuższą metę mogą wiązać się ze skutkami ubocznymi. Zabiegi manualne fizjoterapii pomagają rozluźnić mięśnie dna miednicy, co umożliwia prawidłową pracę zwieraczy odbytu i mięśnia łonowo-odbytniczego. Praca manualna z układem nerwowym wspomaga prawidłowe przewodnictwo nerwowe i napięcie mięśniowe. Wydolne mięśnie są lepiej ukrwione, dlatego nawet uszkodzone tkanki i śluzówka odbytu mają większą szansę na szybszą regenerację.
Pamiętaj o prawidłowej pozycji podczas oddawania stolca – ze stołeczkiem pod nogami.
Nie zapominaj również, że dobra perystaltyka jelit oraz jakość stolca zależą od zdrowej diety i prawidłowej flory bakteryjnej jelit. O problemach z florą bakteryjną mogą świadczyć m.in. luźne stolce, zaparcia, wzdęcia, zapalenia układu moczowego, infekcje pochwy, biały nalot na języku czy nieprzyjemny zapach z ust. Warto zbadać florę bakteryjną jelit, aby dobrać odpowiednie probiotyki.
Jeśli masz problem z nietrzymaniem stolca i lub gazów, możesz wypełnić formularz do oceny tych dolegliwości – skalę Wexnera. Po tym nie czekaj, zadzwoń, umów się na wizytę i pozwól sobie pomóc.
