Ból spojenia łonowego 

Spojenie łonowe (symphysis pubica) to struktura łącząca prawą i lewą kość łonową – elementy kostne tworzące przednią część miednicy. Między nimi znajduje się krążek z chrząstki włóknistej, który działa jak amortyzator, a całość wzmocniona jest przez więzadła oraz włókna mięśniowe pochodzące m.in. z mięśni brzucha i przywodzicieli ud.

To niewielkie, ale bardzo ważne połączenie kostno-chrzęstne zapewnia stabilność miednicy i umożliwia prawidłowy chód, ruchy nóg oraz bezpieczne przenoszenie obciążenia między kończynami dolnymi a tułowiem.

Dlaczego dochodzi do bólu spojenia łonowego?

Ból spojenia łonowego jest częstą dolegliwością u kobiet, zwłaszcza w okresie ciąży. Przyczyną są najczęściej zmiany hormonalne i biomechaniczne, które zachodzą w ciele kobiety w tym czasie.

W ciąży pod wpływem hormonu relaksyny dochodzi do rozluźnienia więzadeł w obrębie miednicy. To naturalny proces, który ma przygotować ciało do porodu, jednak wiąże się z utratą stabilności struktur miednicznych. W efekcie zwiększa się ruchomość spojenia łonowego, a mięśnie odpowiedzialne za utrzymanie miednicy muszą przejąć funkcję stabilizacyjną.

Jeśli jednak mięśnie brzucha, pośladków i dna miednicy są osłabione lub nieaktywne – spojenie łonowe nie jest odpowiednio chronione. Wtedy nawet codzienne czynności, takie jak chodzenie, wstawanie z łóżka, ubieranie się czy obracanie na bok, mogą powodować silny ból w okolicy krocza i podbrzusza.

Najczęstsze przyczyny bólu spojenia łonowego u kobiet:

• Ciąża i okres okołoporodowy – rozluźnienie więzadeł pod wpływem hormonów oraz zwiększone obciążenie mechaniczne.
• Nieprawidłowa postawa ciała – nadmierne przodopochylenie miednicy, osłabione pośladki, rotacja wewnętrzna ud („kaczy chód”).
• Brak aktywności fizycznej przed ciążą lub osłabienie mięśni stabilizujących miednicę.
• Nieprawidłowe wzorce ruchowe – zbyt duża kompensacja w obrębie odcinka lędźwiowego i miednicy.
• Nadmierne napięcie mięśni przywodzicieli ud lub prostych brzucha, które zwiększa obciążenie spojenia.
• Mikroprzeciążenia i niewłaściwe obciążanie miednicy w codziennych czynnościach.

Objawy bólu spojenia łonowego

Ból może mieć różny charakter – od uczucia kłucia i rozpierania po silny, promieniujący dyskomfort w obrębie krocza. Najczęściej:

• lokalizuje się w okolicy środkowej części spojenia łonowego,
• promieniuje do wewnętrznej strony ud,
• nasila się przy chodzeniu, wchodzeniu po schodach, zakładaniu nogi na nogę, obracaniu w łóżku lub ubieraniu (np. zakładaniu spodni).

Nieprawidłowa postawa ciała – np. wypchnięty brzuch, zapadnięte pośladki czy rotacja ud do wewnątrz – powoduje zaburzenie równowagi mięśniowej i nadmierne obciążenie spojenia łonowego. Wiele kobiet w ciąży nieświadomie przyjmuje taką postawę, kompensując rosnący ciężar brzucha.

W rezultacie dochodzi do przeciążenia mięśni przywodzicieli, dna miednicy i więzadeł łonowych. Ból zniechęca do ruchu, co z kolei prowadzi do dalszego osłabienia mięśni i nasilenia objawów – tworzy się błędne koło bólu i niestabilności.

W bardziej zaawansowanych przypadkach pacjentka może odczuwać trudność w utrzymaniu równowagi, ograniczenie ruchomości miednicy i charakterystyczny „kaczy chód”.

Jak możemy Ci pomóc ?

Fizjoterapia stanowi kluczowy element leczenia i profilaktyki bólu spojenia łonowego – zarówno w czasie ciąży, jak i po porodzie. Terapia jest całkowicie bezpieczna, indywidualnie dopasowana do etapu ciąży i możliwości pacjentki.

Ocena postawy i wzorców ruchowych

Pierwszym krokiem jest dokładna analiza postawy, chodu oraz sposobu poruszania się. Fizjoterapeuta ocenia, które mięśnie są nadmiernie napięte, a które zbyt słabe.Na tej podstawie planowana jest terapia mająca na celu przywrócenie równowagi mięśniowo-powięziowej oraz poprawę stabilizacji miednicy.

Terapia manualna

Terapia manualna wykonywana przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę jest bezpieczna także w ciąży. Stosowane techniki mają na celu:

• rozluźnienie przeciążonych struktur (mięśni przywodzicieli, prostych brzucha, powięzi miednicy),
• poprawę ruchomości stawów biodrowych i miednicy,
• normalizację napięcia tkanek miękkich w obrębie krocza i spojenia łonowego,
• zmniejszenie bólu i uczucia sztywności.

Ćwiczenia stabilizujące miednicę

Celem ćwiczeń jest wzmocnienie mięśni głębokich brzucha, pośladków oraz dna miednicy, które odpowiadają za utrzymanie stabilności w obrębie spojenia łonowego.Stosowane są m.in.:

• ćwiczenia aktywujące mięśnie poprzeczne brzucha,
• kontrolowane ruchy miednicy w bezpiecznych zakresach,
• trening oddechowy połączony z aktywacją dna miednicy,
• ćwiczenia w odciążeniu (np. w pozycji leżenia na boku lub w klęku podpartym).
  
  

Regularne wykonywanie tych ćwiczeń pozwala zmniejszyć ból, poprawić stabilizację i zapobiegać nawrotom dolegliwości.

Nauka prawidłowych nawyków

Edukacja jest niezwykle ważna – prawidłowe wzorce ruchowe to podstawa skutecznej terapii. Fizjoterapeuta uczy, jak:

• prawidłowo wstawać z łóżka i krzesła,
• unikać ruchów powodujących rozciąganie spojenia (np. stania na jednej nodze),
• bezpiecznie zmieniać pozycję podczas snu,
• planować aktywność fizyczną w ciąży w sposób bezpieczny i wzmacniający.

Ból spojenia łonowego to częsty problem kobiet w ciąży, wynikający z naturalnych zmian hormonalnych i przeciążeń biomechanicznych. Choć bywa bardzo dokuczliwy, nie musi być akceptowany jako „normalny” objaw ciąży. Fizjoterapia uroginekologiczna oferuje skuteczne i bezpieczne metody leczenia, które przywracają równowagę mięśniową, poprawiają stabilizację miednicy i pozwalają przyszłej mamie na aktywne, bezbolesne funkcjonowanie. Wczesna interwencja fizjoterapeutyczna to najlepszy sposób, by przerwać błędne koło bólu i odzyskać komfort w ciąży oraz po porodzie.

Dzięki odpowiednio dobranej terapii możliwe jest:

• zmniejszenie lub całkowite ustąpienie bólu,
• poprawa stabilności miednicy i chodu,
• lepsza kontrola postawy,
• bezpieczny i bardziej komfortowy przebieg ciąży,
• szybszy powrót do sprawności po porodzie.