Co to właściwie jest?

Zespół bolesnego miesiączkowania to występujące najczęściej w pierwszych dniach miesiączki bóle podbrzusza o charakterze skurczów. Często są one bardzo nasilone i towarzyszą im nudności, wymioty, bóle pleców czy bóle/zawroty głowy. 

Bolesne miesiączkowanie może mieć różne podłoże stąd wyróżniamy dwa typy:

Pierwotne ZBM – występujące praktycznie od początku, bądź kilka miesięcy po pierwszej miesiączce. Według różnych badań pierwotny ZBM dotyczy 40-60% populacji kobiet. Mimo, że etiopatogeneza pierwotnego ZBM nie jest do końca poznana uważa się, że kluczowe znaczenie mają tu czynniki anatomiczne i hormonalne. Zauważono również związek ze zwiększonym napięciem układu współczulnego.

Kliniczne objawy pierwotnego ZBM obejmują m.in.:

  • Ból pojawia się krótko po menarche (pierwszej miesiączce) (≤6 miesiecy);
  • Zwykle ból trwa 48-72 godzin (często zaczyna się kilka godzin przed lub tuż po menstruacji);
  • Ból ma charakter skurczowy;
  • Stały ból w podbrzuszu z promieniującym bólem w okolicach odcinka lędźwiowego (tzw „ból krzyża”);
  • Często w trakcie badania diagnozowane są nieprawidłowości anatomiczne w obszarze miednicy. 

Przez komórki endometrium produkowane są prostaglandyny (PG) i inne mediatory zapalenia, które grają bardzo ważną rolę w patofizjologii bólu w przebiegu pierwotnego bolesnego miesiączkowania. Nadmierne uwalnianie miejscowo produkowanych PG w mięśniu macicy powoduje skurcz komórek endometrium i odcięcie dopływu krwi, co prowadzi do zapoczątkowania reakcji bólowej oraz tzw. “skurczy” w czasie miesiączki. Co więcej dowiedziono, że PG uwrażliwiają nerwy przewodzące impulsacje aferentne przyczyniając się do nasilenia bólu miesiączkowego. 

Wtórne ZBM – ma przyczynę w nieprawidłowym funkcjonowaniu układu płciowego. 

Szacuje się, że wtórny ZBM dotyczy 30% kobiet w wieku 30 – 45 lat. Charakterystyczne jest to, że występuje ono po kilku latach bezbolesnych miesiączek i nie należy ignorować tego sygnału. Przyczyną wtórnego ZBM mogą być mięśniaki, polipy, endometrioza, zespół jelita drażliwego, wrodzone i nabyte wady anatomiczne i czynnościowe narządu rodnego.

Poniższe objawy mogą wskazywać na wtórne ZBM  :

  • Pojawienie się bólu w po 20 tym roku roku życia, gdy wcześniejsze miesiączki przebiegały bez bólu
  • Silne krwawienia menstruacyjne lub nieregularne miesiączki
  • Dysfunkcje miednicy 
  • Słaba reakcja na niesteroidowe leki przeciwzapalne i hormonalną antykoncepcję doustną
  • Niepłodność 
  • Dyspaurenia
  • Upławy

Bezpłatne konsultacje telefoniczne

Jeśli nie jesteś pewna czy możemy Ci pomóc – porozmawiaj z nami. Będziesz mogła umówić się na dogodny dla Ciebie termin, w którym jedna z naszych fizjoterapeutek zadzwoni do Ciebie i udzieli Ci konsultacji na temat możliwości terapii. Sprawdź czy Twój problem da się rozwiązać naszymi autorskimi metodami. 

Anatomiczne objawy towarzyszące ZBM:

U pacjentek z ZBM, które do nas trafiają najczęściej zauważamy następujące przyczyny: 

  • Macica poprzez więzadło krzyżowo-maciczne łączy się z kością krzyżową, co w czasie menstruacji może być przyczyną bólu w dolnej części kręgosłupa (co ciekawe wiele z Was skarży się na bóle tej okolicy w trakcie porodu).
  • Nadzgięcie kości ogonowej (występujące “samoistnie” bądź będące wynikiem upadku na kość krzyżową). W tym przypadku cała taśma tylna naszego ciała jest napięta, co może skutkować również bólami głowy. 
  • Odczuwasz czasem ból w czasie owulacji? Czy kiedyś zauważyłaś, że jednocześnie towarzyszą Ci zaparcia? Te dwie rzeczy ściśle się ze sobą łączą! Przyczyny możemy się doszukać w połączeniu kątnicy z jajnikiem… 

W przypadku czynników anatomicznych bolesne miesiączkowanie może ustąpić samoistnie, najczęściej po przebytym porodzie. U kobiet, które jeszcze nie rodziły, kanał szyjki macicy może być na tyle wąski, że utrudnia przepływ krwi menstruacyjnej. W trakcie porodu siłami natury następuje jego rozciągnięcie, stąd bóle miesiączkowe mogą ulec zmniejszeniu, a nawet całkiem ustąpić.   

Jak możemy Ci pomóc?:

Za cel stawiamy sobie poprawę jakości życia naszej pacjentki. W przypadku ZBM koncentrujemy się na terapii manualnej i pracujemy na tych partiach ciała, które są ogniskiem dolegliwości. Celem zabiegów jest: m.in:

  • wyrównanie napięć w naszym ciele
  • rozluźnianie jelita grubego
  • rozluźnianie mięśni przyczepiających się do kości ogonowej
  • praca na układzie współczulnym

Jeśli w trakcie wywiadu stwierdzimy nie tylko anatomiczne przyczyny ZBM skierujemy Cię do ginekologa, w celu wyeliminowania innych chorób, o których wspomnieliśmy we wcześniejszej części. 

Nie należy też zapominać o prewencji w przypadku ZBM, a obejmuje ona:

  • Dieta lekkostrawna 
  • Zaprzestanie palenia 
  • Aktywny tryb życia i ćwiczenia (szczególnie polecamy: Pilates, nordic walking, lekkie formy ruchu 

 Autor: Monika Bartnik

Sprawdź wolne terminy

Skontaktuj się z nami i umów wizytę.

Monika Bartnik

Monika Bartnik

fizjoterapeuta

Absolwentka Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie na Wydziale Rehabilitacji - kierunek Fizjoterapia. Aktualnie również pracownik naukowy uczelni. Od 2018 roku związana z FizjoMAMA. Ukończyła liczne kursy m.in: Łańcuchy Lezji (układ moczowo-płciowy), Techniki osteopatyczne w ginekologii, Terapia manualna trzewi, Kinesiology Taping, PNF, bańki próżniowe.

Autorka artykułu “Wiedza rodziców na temat rozwoju i pielęgnacji dziecka w wieku 0-12 miesięcy” opublikowanego w Pediatria i Medycyna Rodzinna 2018, 14 (2).

Prywatnie żona i pasjonatka terapii w wodzie. Instruktor Pilates oraz Pływania. Ukończyła także kurs Halliwick, który daje możliwość prowadzenia zajęć w wodzie z osobami niepełnosprawnymi.